فصلنامه

فن آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی ( سال اول - شماره اول - پائیز 1389 )

مقايسه تأثير تدريس زبان‎انگليسي با نرم‎افزار آموزشي و شيوه سنتي بر پيشرفت تحصيلي دانش‎آموزان

چكيده

اين پژوهش با هدف مقايسه تأثير تدريس زبان‎انگليسي با نرم‎افزار آموزشي و شيوه سنتي بر پيشرفت تحصيلي دانش‎آموزان انجام گرفت. تحقيق از نظر هدف كاربردي و از لحاظ روش شبه آزمايشي بود. جامعه آماري متشكل از كليه‎ي دانش‎آموزان پسر دوره راهنمايي ناحيه يك ساري (934 نفر) بوده كه از ميان آنان 479 نفر به عنوان نمونه و با روش نمونه‎گيري تصادفي ساده انتخاب شدند. براي گردآوري اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته با پايايي مناسب (آلفاي كرونباخ 86/0) استفاده شد. اطلاعات جمع‎آوري شده با استفاده از آزمون t تك گروهي، T دو گروه وابسته و t دو گروه مستقل مورد بررسي قرار گرفت. نتايج بيانگر اين بود كه نه تنها استفاده از نرم‎افزارهاي آموزشي در تدريس بر پيشرفت تحصيلي دانش‎آموزان از شيوه سنتي بيشتر است. همچنين تدريس زبان‎انگليسي با استفاده از نرم‎افزارهاي آموزشي در انگيزه دانش‎آموزان نسبت به يادگيري زبان‎انگليسي مؤثر بود.

واژگان كليدي

تدريس، نرم‎افزار آموزشي، شيوه سنتي، پيشرفت تحصيلي، دانش‎آموزان


مقدمه

موج سوم به راستي شيوه نويني از زندگي را با خود آورده كه بر نهادي نوين كه مي‎توان آن را كلبه‎ي الكترونيك ناميد مبتني است. نفوذ سريع فن‎آوري اطلاعات در ميان آحاد مردم موجب تغيير شيوه‎ي زندگي آنان شده است. تحولات سريع ناشي از كاربرد فن‎آوري اعم از فن‎آوري مولد و فن‎آوري اطلاعاتي در زندگي بشر تغييرات شگرفي را در ساختارهاي صنعتي، اقتصادي، سياسي و مدني جوامع به وجود آورده است و اين تغييرات، تأثيرات بسزايي در روند زندگي و كار مردم در سراسر جهان گذاشته و با روش‎هاي سنتي آموزش، يادگيري و مديريت آموزش به طور جدي به مقابله پرداخته است (اسلامي، 1381).

توسعه‎ي فن‎آوري اطلاعات و ارتباطات در برنامه‎هاي آموزش و پرورش، گامي مؤثر و ماندگار بوده كه توانسته تحول كيفي در اهداف، برنامه‎ها، روش‎ها و شيوه‎ها ايجاد كند و در نتيجه اثربخشي آموزش و پرورش را به دنبال داشته باشد. پيش‎بيني مي‎شود با توسعه فن‎آوري، روياهاي ديرينه و مشكلات لاينحل از قبيل كاربردي كردن آموزش و پرورش، تمركز بر توانايي و نيازهاي يادگيرندگان، نهادينه كردن دانش‎آموز محوري و تغيير نقش معلم به عنوان راهنما و بالاخره اصالت بخشيدن به آموزش مادام‎العمر محقق شود (كي‎نژاد، 1384).

به عبارت ديگر امروزه فن‎آوري اطلاعات و ارتباطات را مي‎توان به عنوان ابزاري نيرومند براي ارتقاي كيفيت و كارآيي آموزش مورد استفاده قرار داد. پيشرفت تحصيلي دانش‎آموزان نيز يكي از شاخص‎هاي مهم در ارزيابي آموزش و پرورش است و تمام كوشش‎هاي اين نظام در واقع جامه‎ي عمل پوشاندن به این امر تلقي مي‎شود. به عبارتي ديگر جامعه علاقه‎مند و نسبت به آن نگران است و انتظار دارد كودكان و دانش‎آموزان در جوانب گوناگون اعم از ابعاد شناختي، عاطفي، شخصيتي، كسب مهارت‎ها و توانايي‎ها آن چنان كه بايد پيشرفت و تعالي يابند. براي رسيدن به پيشرفت تحصيلي در دانش‎آموزان لازم است به عوامل مؤثر در آن توجه خاصي مبذول گردد. در اين راستا يكي از عوامل مهم در پيشرفت تحصيلي و به طور كلي در توسعه نظام‎هاي آموزشي، بهره‎گيري از تكنولوژي نوين آموزشي است (ماشيني، 1375).

يادگيري الكترونيكي به عنوان تكنولوژي نوين آموزشي، يكي از پديده‎هاي دنياي مدرن است كه در عصراطلاعات و در جامعه مبتني بر دانش پا به عرصه وجود گذاشته است. ويژگي اصلي و اساسي يادگيري الكترونيكي، خاصيت ارتباطي و تعاملي آن است. آنچه در حال حاضر يادگيري الكترونيکی به ما ارائه مي‎كند؛ روش‎هاي بهتر براي پردازش و معنا بخشي به اطلاعات و خلق مجدد آنهاست (زارعي، 1384). كلاس‎هاي آموزش سنتي ديگر داراي اثربخشي چنداني نيستند؛ زيرا وابسته به زمان و مكان خاص بوده و نمي‎توانند بافت واقعي و مناسب را براي يادگيري فراهم آورند. متن‎هاي چاپي نيز به سبب محدوديت‎هاي خاص خود (متن، تصویر و طرح خطي) مشكل آفرينند. نرم‎افزارهاي آموزشي منابع غني را فراهم مي‎آورند كه مي‎تواند فرصتي براي رشد يادگيرندگان باشد و آن ايجاد محيط مشاركتي است كه به يادگيرندگان و معلمان اجازه مي‎دهد به جستجو پرداخته و انواع مسائل را بررسي كنند. اما نرم‎افزارهاي آموزشي به خودي خود، تأثير اندكي بر يادگيري و تدريس دارند. بدون شك اين فن‎آوري فرصت‎هاي متعددي براي محيط‎هاي يادگيري ايجاد مي‎كند و سبب تعامل آموزشي قابل توجهي مي‎گردد، اما به تنهاي نمي‎تواند كيفيت تدريس و يادگيري را افزايش دهد. اين بدان معناست كه محيط يادگيري و تدريس، عرضه‎ي محتوا، فعاليت‎هاي يادگيرنده، چگونگي اجراي فعاليت‎هاي يادگيرنده، فرآيند سنجش عملكرد يادگيرندگان و فرآيند بازخورد بايد به گونه‎اي متناسب شكل گيرد وگرنه تضميني براي تحقق هدف‎هاي آموزشي وجود ندارد (رضوي، 1386).

فن‎آوري به معناي لغوي، دانش و فن انجام كارها با استفاده از دانش و اطلاعات علمي است. فن‎آوري كاربرد دانش‎ بشري است. فن‎آوري هر نوع دانش فني نظامند است كه براساس تجارب يا نظريه‎هاي علمي بوده و باعث افزايش ظرفيت جامعه براي توليد كالاها و خدمات مي‎شود (بورگين، 1999).

اسكينر، يكي از بزرگترين حاميان فن‎آوري تدريس است. وي معتقد است كه معلمان را مي‎توان به گونه‎اي آموزش داد كه فن‎آوري را به درستي در موقعيت تدريس مورد استفاده قرار دهند. از ديدگاه وي فن‎آوري تدريس عبارت است از: فرآيند يافتن و آرايش دادن به شرايط يادگيري، با استفاده از علوم فيزيكي و وسايل الكترونيكي و مكانيكي، تا اينكه اين شرايط به كارآيي و اثربخشي بيشتري در تدريس بينجامد.

هيأت فنآوري تدريس در وزارت آموزش و پرورش آمريكا، فن‎آوري تدريس را به دو صورت توصيف كرده است (ذوفن، 1383)؛

الف: رسانه‎هايي كه در نتيجه‎ي انقلاب ارتباطي به وجود آمده‎اند و مي‎توان براي رسيدن به اهداف آموزش در كنار معلم، كتاب درسي و تخته آنها را به كار برد.

ب: روشي نظا‎مند براي طراحي، عرضه و ارزش كليه مراحل تدريس باتوجه به اهداف مشخص، و براساس نتايج تحقيق درباره‎ي يادگيري و ارتباط انساني و نيز به كارگيري منابع انساني و غيرانساني براي تدريس مؤثرتر.

به كارگيري نرم‎افزار آموزشي در محيط‎هاي يادگيري راه مناسب و لازم براي كشف و دسترسي به منابع اطلاعاتي در جهت آماده سازي فراگيرندگان براي زندگي آينده است. كيفيت آموزش به بهره‎گيري مناسب و مستمر از نرم‎افزارهاي آموزشي در كلاس درس بستگي دارد. برنامه‎هاي نرم‎افزاري آموزشي غالباً به وسيله معلمان و تيم‎هاي هماهنگ‎كننده در مدرسه و با استفاده از ضوابط و معيارهاي خاص نرم‎افزارهاي آموزشي كنترل مي‎شوند. كاربرديترين جنبه نرم‎افزارهاي آموزشي يادگيري، سهولت و دسترسي آسان فراگير به محتوا است. فراگيرنده با به كارگيري برنامه‎هاي نرم‎افزار آموزشي پشتيبان فرآيند ياددهي ـ يادگيري و يكي از عوامل اصلي رشد و خلاقيت و تغيير رفتار فراگير در محيط يادگيري به حساب مي‎آيند. فراگيرندگان با استفاده از برنامه‎ي نرم‎افزارهاي آموزشي توانايي درك پديده و توليد «تازه» را به دست خواهند آورد. اين امر، به معناي يادگيري معنادار و تربيت شهروند براي جامعه اطلاعاتي است (كفاشي، 1389).

بر همين اساس بسياري از نظام‎هاي آموزشي در دهه‎هاي اخير سعي كرده‎اند با ورود و كاربرد تكنولوژي‎هاي نوين، يادگيري را با كمترين زمان، بهبود بخشند (فهيمي، 1380). تحقيقات و بررسي‎هاي به عمل آمده در اين زمينه نيز اكثراً حاكي از مفيد بودن اين ابزار در ايجاد يادگيري بهتر و صرفه‎جويي در زمان و وقت معلم و يادگيرنده بوده است. به طور مثال مي‎توان به اين تحقيقات اشاره كرد:

تحقيقي توسط شيخ‎زاده و مهرمحمدي (1384) با عنوان ساخت نرم‎افزار آموزشي رياضي ابتدايي براساس رويكرد سازنده‎گرايي و سنجش ميزان اثربخشي آن انجام گرفت. نتايج نشان‎دهنده‎ي تأثير آموزش‎هاي رايانه‎اي بر ارتقاي پيشرفت تحصيلي دانش‎آموزان نسبت به آموزش‎هاي معمول مدارس (آموزش به شيوه سنتي) بود.

در تحقيق ديگيري كه توسط المخلافي (2006) با عنوان تأثير يادگيري زبان به كمك رايانه بر پيشرفت و انگيزش دانش‎آموزان دبستاني در درس زبان‎انگليسي به عنوان زبان خارجي در امارات متحده عربي انجام گرفت، 83 دانش‎آموز در دو گروه آزمايشي و كنترل قرار گرفتند كه گروه كنترل بدون استفاده از رايانه و گروه آزمايش با استفاده از آن به يادگيري زبان‎انگليسي پرداختند. نتايج تحقيق نشان‎دهنده تفاوت معنادار ميان اين دو گروه و به سود گروه آزمايشي بوده است. علاوه بر اين نتايج نشان دادند كه گروه آزمايش انگيزه بيشتري براي يادگيري زبان‎انگليسي نسبت به گروه كنترل داشتند.

چان كونج (2002) در تحقيقي كه انجام داد تأثير شبكه‎هاي اينترنتي را در يادگيري بخش‎هاي مختلف زبان‎انگليسي از قبيل: مكالمه، درك مطلب، نوشتن، نحوه بيان و ساختارهاي گرامري مورد بررسي قرار داده و در پايان به اين نتيجه رسيد كه استفاده از اين امكانات مي‎تواند يادگيري را در بخش‎هاي مختلف زبانانگليسي و به طور كلي يادگيري زبان‎انگليسي افزايش دهد. الكاتين (2001) نيز در تحقيق خود كه در دانشگاه عربستان انجام داد تأثير استفاده از كامپیوتر و نرم‎افزارهاي آموزشي را به عنوان يك ابزار كمكي در آموزش زبان‎انگليسي مورد بررسي قرار داد و در نتايج خود عنوان كرد كه اين ابزارها موجب صرفه‎جويي در زمان تدريس و افزايش يادگيري اين درس در دانش‎آموزان شده‎اند. دلاكل فسوني (2001) نيز تأثير كاربرد كامپيوتر و اينترنت را در يادگيري درس زبان‎انگليسي مورد بررسي قرار داد و به اين نتيجه رسيد كه اين ابزار باعث افزايش يادگيري دانش‎آموزان مي‎شود، همكاري و مشاركت را در بين آنها بالا مي‎برد و مهارت‎هاي زباني آنان را به ويژه درخصوص تلفظ صحيح كلمات افزايش مي‎دهد. كندراسو (2001) نيز با بررسي تأثير برنامه‎هاي كامپيوتري در يادگيري درس زبان‎انگليسي به اين نتيجه رسيد كه نرم‎افزارهاي كامپيوتري و منابع كامپيوتري مي‎توانند باعث افزايش يادگيري زبان‎انگليسي شوند. توانايي واژه‎پردازي كامپيوتر به دانش‎آموز فرصت مي‎دهد تا برآنچه سعي دارد بگويد؛ تمركز داشته باشد، بدون آنكه كندي در نوشتن، پاك كردن و تصحيح مطالب يا جستجوي واژه در فرهنگ لغت موجب دلسردي او شود. وجود انواع فرهنگ لغت موجب مي‎شود دانش‎آموز دسترسي صحيح و كامل به لغات و معاني آنها داشته باشد كه فرهنگ لغت موجب مي‎شود دانش‎آموز دسترسي صحيح و كامل به لغات و معاني آنها داشته باشد كه اين خود در يادگيري معاني لغات و عبارات به دانش‎آموز كمك فراواني مي‎نمايد.

باتوجه به مطالعات انجام شده در اين زمينه، مسأله اصلي كه مطرح مي‎شود اين است كه آيا اين ابزارها مي‎توانند در يادگيري دانش‎آموزان كشور ما نيز مؤثر واقع شوند و يادگيري را در آنها نيز افزايش دهند. لذا اين پژوهش به منظور مقايسه تأثير تدريس زبان‎انگليسي با نرم‎افزار آموزشي و شيوه‎ي سنتي بر پيشرفت تحصيلي دانش‎آموزان و بررسي فرضيات زير انجام شده است:

1-     تدريس با استفاده از نرم‎افزار آموزشی بر پيشرفت تحصيلي قرائت انگليسي دانش‎آموزان مؤثر است.

2-     تدريس با استفاده از نرم‎افزار آموزشي بر پيشرفت تحصيلي ديكته انگليسي دانش‎آموزان مؤثر است.

3-     تأثير تدريس به روش سنتي و با استفاده از نرم‎افزار آموزشي بر پيشرفت تحصيلي قرائت زبان‎انگليسي متفاوت است.

4-     تأثير تدريس به روش سنتي و با استفاده از نرم‎افزار آموزشي بر پيشرفت تحصيلي ديكته زبان‎انگليسي متفاوت است.

5-     تدريس زبان‎انگليسي با استفاده از نرم‎افزار آموزشي در انگيزه دانش‎آموزان نسبت به يادگيري زبان‎انگليسي مؤثر است.

روش

روش اين پژوهش با توجه به موضوع، اهداف و فرضيه‎ها، نيمه تجربي يا شبه آزمايشي است. جامعه آماري آن متشكل از كليه دانش‎آموزان پايه‎هاي اول، دوم و سوم راهنمايي از ناحيه يك ساري (934 نفر) مي‎باشد، كه در سال تحصيلي 1389-1388 مشغول به تحصيل بوده‎اند. حجم نمونه با استفاده از فرمول حجم معلوم جامعه محاسبه و به تعداد 479 تعيين شد كه باتوجه به تعداد تعيين شده، از شش كلاس درسي در سه پايه اول تا سوم راهنمايي، به طور تصادفي ساده انتخاب شدند. ويژگي‎هاي نمونه‎ي مورد مطالعه به شرح جدول 1 مي‎باشد.

                     طبقه

روش تدريس

پايه اول پايه دوم پايه سوم جمع
سنتي 55 99 48 202
نرم‎افزار 125 83 69 277
جمع 180 182 117 479

روش كار به اين ترتيب بود كه شش كلاس انتخاب شده به صورت تصادفي در دو گروه تدريس به شيوه سنتي و تدريس با استفاده از نرم‎افزار قرار گرفتند. قبل از ورود متغير مستقل (روش تدريس با استفاده از نرم‎افزار) پيش آزمون انجام شد و سپس فقط در گروه آزمايشي، تدريس با استفاده از نرم‎افزار در يك دوره سه ماهه تحصيلي انجام شد و در آخر دوره مجدداً امتحان برگزار شد و پيشرفت تحصيلي دو گروه آزمودني توسط نمره‎اي كه آزمودني‎ها از آزمون معلم ساخته (مبتني بر مفاهيم دروس ارائه شده در كتب درسي زبان‎انگليسي از دو بعد قرائت و ديكته) به دست آورند، محاسبه شد.

همچنين به منظور بررسي انگيزه‎ي يادگيري نسبت به درس زبان‎انگليسي با استفاده از نرم‎افزار، از پرسشنامه‎ي محقق ساخته استفاده شده است. قابل ذكر است كه به منظور بررسي روايي صوري و محتوايي پرسشنامه‎هاي مورد استفاده در تحقيق حاضر از نظر متخصصان مربوطه استفاده شد و پس از انجام اصلاحات لازم، پرسشنامه‎هاي نهايي مورد تأييد قرار گرفتند. همچنين جهت تعيين پايايي پرسشنامه‎ي انگيزه يادگيري ضريب آلفاي كرونباخ محاسبه و پايايي آن 86/0 به دست آمد.

براي محاسبه شاخص‎هاي مركزي و پراكندگي از آمار توصيفي و جهت تعميم نتايج به جامعه آماري از آزمون t دو گروه مستقل، t وابسته استفاده شده است. قابل ذكر است تجزيه و تحليل داده‎ها با نرم‎افزار SPSS انجام شده است.

يافته‎ها

به منظور بررسي فرضيه اول و دوم تحقيق از آزمون t دو گروه وابسته استفاده شده است تا تأثير تدريس با استفاده از نرم‎افزار آموزشي بر پيشرفت تحصيلي قرائت و ديكته زبان‎انگليسي دانش‎آموزان بررسي گردد.

فرضيه اول:

تدريس با استفاده از نرم‎افزار آموزشي بر پيشرفت تحصيلي قرائت انگليسي دانش‎آموزان مؤثر است.

جدول 2: ميانگين نمرات پيش آزمون و پس آزمون قرائت انگليسي در گروه آموزش ديده با نرم‎افزار آموزشي

  تعدد ميانگين انحراف معيار
پيش آزمون 277 16/668 2/87
پس آزمون 277 35/18 2/22

همانطور كه در جدول ملاحظه مي‎شود؛ ميانگين نمرات پس آزمون قرائت انگليسي از ميانگين نمرات پيش آزمون آن بيشتر است. براي تعيين معناداري تفاوت بين دو ميانگين از آزمون t وابسته استفاده شد.

جدول 3: نتايج آزمون t وابسته

  t محاسبه شده t بحراني تعداد درجه آزادي سطح معناداري
قرائت انگليسي 15/143 3/291 277 276 0/000

با ملاحظه جدول فوق و سطح معناداري (0/000) مشخص مي‎گردد كه تفاوت معناداري بين ميانگين نمرات پيش آزمون و پس‎آزمون قرائت انگليسي وجود دارد. باتوجه به دو ميانگين پيش‎آزمون (16/668) و پس‎آزمون (18/35) مي‎توان نتيجه گرفت كه تدريس از طريق نرم‎افزار آموزشي موجب پيشرفت تحصيلي در درس قرائت زبانانگليسي دانش‎آموزان مي‎گردد.

فرضيه دوم:

تدريس با استفاده از نرم‎افزار آموزشي بر پيشرفت تحصيلي ديكته انگليسي دانش‎آموزان مؤثر است.

جدول 4: ميانگين نمرات پيش آزمون و پس آزمون ديكته انگليسي در گروه آموزش ديده با نرم‎افزار آموزشي

نام متغير تعدد ميانگين انحراف معيار
نمرات پيش‎آزمون 277 16/588 3/215
نمرات پس‎آزمون 277 18/18 2/32

همانطور كه در جدول 4 ملاحظه مي‎شود ميانگين نمرات پس‎آزمون ديكته از ميانگين نمرات پيش آزمون آن بيشتر است. براي تعيين معناداري تفاوت اين دو ميانگين، از آزمون t وابسته استفاده شد.

جدول 5: نتايج آزمون t وابسته

  t محاسبه شده t بحراني تعداد درجه آزادي سطح معناداري
ديكته انگليسي 14/765 3/291 277 276 0/000

با ملاحظه جدول فوق و سطح معناداري (0/000) مشخص مي‎گردد كه تفاوت معناداري بين ميانگين نمرات پيش‎آزمون و پس‎آزمون ديكته انگليسي وجود دارد. باتوجه به دو ميانگين پيش آزمون (16/588) و پس‎آزمون (18/18) مي‎توان نتيجه گرفت كه تدريس از طريق نرم‎افزار آموزشي موجب پیشرفت تحصيلي در ديكته زبان‎انگليسي دانش‎آموزان مي‎گردد.

فرضيه سوم:

تأثير تدريس به روش سنتي و با استفاده از نرم‎افزار آموزشي بر پيشرفت تحصيلي قرائت زبان‎انگليسي متفاوت است.

به منظور بررسي فرضيه سوم و چهارم تحقيق از آزمون t دو گروه مستقل استفاده شده است تا تأثير تدريس به روش سنتي و با استفاده از نرم‎افزارهاي آموزشي بر پيشرفت تحصيلي قرائت و ديكته زبان‎انگليسي دانش‎آموزان مورد مقايسه قرار گيرد.

جدول 6: ميانگين نمرات قرائت انگليسي با دو روش سنتي و آموزش با استفاده از نرم‎افزار آموزشي

نام متغير تعدد ميانگين انحراف معيار
روش سنتي 202 13/13 3/7
با نرم‎افزار آموزشي 277 18/35 2/22

همانطور كه در جدول 6 ملاحظه مي‎شود بين ميانگين دو روش سنتي و تدريس با كمك نرم‎افزار آموزشي در درس قرائت انگليسي تفاوت وجود دارد و ميانگين روش تدريس با استفاده از نرم‎افزار بيشتر از روش سنتي است. براي تعيين معناداري تفاوت اين دو روش، از آزمون t مستقل استفاده شد.

جدول 7: نتايج آزمون t براي دو گروه مستقل

  t محاسبه شده t بحراني تعداد درجه آزادي سطح معناداري
قرائت انگليسي 19/234 3/291 479 477 0/000

با ملاحظه جدول فوق و سطح معناداري (0/000) مشخص مي‎گردد كه تفاوت معناداري بين دو روش تدريس سنتي و با استفاده از نرم‎افزار آموزشي در پيشرفت تحصيلي قرائت زبانانگليسي وجود دارد. باتوجه به دو ميانگين نمرات روش تدريس سنتي (13/13) و روش تدريس با استفاده با نرم‎افزار آموزشي (18/35) مي‎توان نتيجه گرفت كه روش تدريس از طريق نرم‎افزار آموزشي موجب بالاتر رفتن پيشرفت تحصيلي دانش‎آموزان نسبت به روش سنتي، در قرائت زبان‎انگليسي مي‎گردد.

فرضيه چهارم:

تأثير تدريس به روش سنتي و با استفاده از نرم‎افزار آموزشي بر پيشرفت تحصيلي ديكته زبان‎انگليسي متفاوت است.

جدول 8: ميانگين نمرات ديكته زبان با دو روش سنتي و با استفاده از نرم‎افزار آموزشي

نام متغير تعدد ميانگين انحراف معيار
روش سنتي 202 12/24 0/287
با نرم‎افزار آموزشي 277 18/18 0/139

همانطور كه در جدول ملاحظه مي‎شود بين ميانگين دو روش سنتي و تدريس با استفاده از نرم‎افزار آموزشي براي تدريس ديكته انگليسي تفاوت وجود دارد و ميانگين روش تدريس با كمك نرم‎افزار بيشتر از روش سنتي است. براي تعيين معناداري تفاوت اين دو روش، از آزمون t مستقل استفاده شده است.

جدول 9: نتايج آزمون t براي دو گروه مستقل

  t محاسبه شده t بحراني تعداد درجه آزادي سطح معناداري
ديكته انگليسي 20/16 3/291 479 477 0/000

با ملاحظه جدول 9 و سطح معناداري (0/000) مشخص مي‎گردد كه تفاوت معناداري بين دو روش تدريس سنتي و با استفاده از نرم‎افزار آموزشي در آموزش ديكته انگليسي وجود دارد. باتوجه به دو ميانگين نمرات روش تدريس سنتي (12/24) و روش تدريس با استفاده از نرم‎افزار آموزشي (18/18) مي‎توان نتيجه گرفت كه روش تدريس از طريق نرم‎افزار آموزشي موجب بالاتر رفتن پيشرفت تحصيلي دانش‎آموزان، نسبت به روش سنتي در درس ديكته زبان‎انگليسي مي‎گردد.

فرضيه پنجم:

تدريس زبان‎انگليسي با استفاده از نرم‎افزار آموزشي در انگيزه دانش‎آموزان نسبت به يادگيري زبان‎انگليسي مؤثر است.

به منظور بررسي فرضيه پنجم تحقيق از آزمون t تك گروهي استفاده شده است تا انگيزه دانش‎آموزان نسبت به يادگيري درس زبان‎انگليسي با استفاده از نرم‎افزار آموزشي مورد بررسي قرار گيرد.

جدول 10: فراواني و ميانگين نمرات انگيزش يادگيري زبان‎انگليسي با استفاده از نرم‎افزار آموزشي

نام متغير تعدد ميانگين انحراف معيار
انگيزش 272 33/117 6/15

همانطور كه در جدول ملاحظه مي‎شود، ميانگين نمره انگيزش از عدد برش (25) بيشتر است، براي تعيين معنادار بودن اين تفاوت از آزمون t تك گروهي استفاده شد.

جدول 11: نتايج آزمون t تك گروهي

  t محاسبه شده t بحراني تعداد درجه آزادي سطح معناداري
انگيزش 21/7 3/291 272 271 0/000

با ملاحظه جدول فوق و سطح معناداري (0/000) مشخص مي‎گردد كه تفاوت معناداري بين ميانگين نمرات انگيزش و عدد برش وجود دارد. يعني از نظر آماري تدريس با كمك نرم‎افزار آموزشي موجب ايجاد انگيزش دانش‎آموزان نسبت به يادگيري زبان‎انگليسي مي‎شود.

بحث نتيجه‎گيري

در تحقيق حاضر، مقايسه تأثير تدريس به روش سنتي و با استفاده از نرم‎افزار آموزشي بر پيشرفت تحصيلي زبان‎انگليسي، كه شامل بخش‎هاي قرائت و ديكته است مورد بررسي قرار گرفت. در مجموع حاصل يافته‎ها حكايت از آن داشت كه استفاده از نرم‎افزارهاي آموزشي چه در بخش قرائت و چه در بخش ديكته زبان بر پيشرفت تحصيلي زبان‎انگليسي مؤثر بوده است. نتايج اين تحقيق با نتايج تحقيقات شيخ‎زاده و مهرمحمدي (1384)، الكاتين (2001)، چان كونج (2002)، كندراسو (2001) و دلاكل فسوني (2001) همخواني دارد. در واقع نرم‎افزارهاي آموزشي در توضيح مطالب، نقد و بررسي آنها، ايجاد و هماهنگي سازنده بين مطالب به معلم كمك مي‎كند و در يادگيري بيشتر و بهتر به فراگيران كمك كرده و آنها را براي دانش‎آموزان غني‎تر، مؤثرتر، جالب‎تر و زنده‎تر مي‎سازند. فن‎آوري‎هاي نوين مثل كامپيوتر در واقع پادزهري هستند كه استفاده از آنها سبب كم شدن لفاظي (استفاده از واژه‎ها يا عبارات بدون توجه به معنايشان) مي‎شود.

همچنين يافته‎ها نشان‎دهنده اين است كه استفاده از نرم‎افزارهاي آموزشي باعث افزايش انگيزه‎ي يادگيري در دانش‎آموزان مي‎گردد كه اين يافته نيز با نتيجه تحقيق المخلافي (2006) مطابقت دارد، و اينكه بين يادگيري از طريق نرم‎افزار آموزشي و روش سنتي تفاوت معنادار وجود دارد كه اين يافته نيز با نتايج تحقيقات شيخ زاده و مهرمحمدي (1384)، المخلافي (2006)، الكاتين (2001)، چان كونج (2002)، كندراسو (2001) و دلاكل فسوني (2001) همخواني دارد و نشان دهنده اين است كه تدريس با كمك نرم‎افزار آموزشي باعث يادگيري بيشتر دانش‎آموزان در درس زبان‎انگليسي مي‎شود. بنابراين مي‎توان گفت كه نر‎م‎افزارهاي آموزشي به عنوان ابزارهاي نوين، توانايي بالقوه شاياني براي تغيير آموزش و يادگيري دارند و مي‎توان كيفيت ياددهي و يادگيري را در نظام‎هاي آموزشي با كاربرد درست آنها ارتقاء داد.

منابع

1.اسلامي، علي. (1381). چند رسانه‎اي، نرم‎افزارها ساخت و منابع. تهران: انستيتو ايز ايران.

2.ذوفن، شهناز. (1383). كاربرد فناوري‎هاي جديد در آموزش تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علومانساني دانشگاه‎ها.

3.رضوي، سيدعباس. (1386). مباحث نوين در فناوري آموزشي. اهواز: دانشگاه شهيد چمران.

4.زارعي زواركي، اسماعيل. (1384). يادگيري الكترونيكي در قرن 21. تهران: انتشارات علوم و فنون.

5.شيخ‎زاده، مصطفي و مهرمحمدي، محمود. (1383). نرم‎افزار آموزش رياضي ابتدايي براساس رويكرد سازنده‎گرايي و سنجش ميزان اثربخشي آن. فصلنامه نوآوري‎هاي آموزشي، 3(9)، 48-32.

6.فهيمي، مهدي. (1380). نقش فناوري‎هاي اطلاعات در آموزش و پرورش رهيافت، 25، 223-218.

7.كفاشي، حميدرضا. (1389). نرم‎افزار آموزشي. مجله رشد تكنولوژي آموزشي.

8.كي‎نژاد، حسين. (1384). اصول ساخت نرم‎افزارهاي چند رسانه‎اي. تهران: مؤسسه فرهنگي هنري ديباگران تهران.

9.ماشيني، جميله. (1375). عوامل مؤثر بر پيشرفت تحصيلي. فصلنامه تعليم و تربيت، 7(1)، 105-92.

Almekhafi, A. (2006). The effect of Computer-Assisted Language Learning (CALL) on United Arab Emirates EFL school students’ achievement and attitude journal of interactive learning Research, 17(2), 121-142

Al-Kahtani, S. A. (2001). Computer-Assisted language learning in EFL instruction at selected Saudi Arabian Universities: Progiles of faculty Unpublished doctoral dissertation, Indian University of Pennsylvania

Burgin, M. (1999). Technology in Education. 29th ASEE/IEEE Frontiers in education conference. November 10-13

Chuan Kung, S. and Chuo, T. W. (2002). Student perception of English learning through ESL/EFL websites. Teaching English as a Second or Foreign Language. TESL-EJ., 6(1)

Dela Cal-Fasoni, L. (2001). A technology to enhance teaching and learning Front row phonics: Acal filed test, Mal. California State University

Kendra Sue, H. (2001). A descriptive analysis of a computer assisted instruction development English program. DAL-A 62/10, P.2383